Beginpagina van Plantaardigheden.nl

 

 

Actuele toepassingen van planten
Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

Aardigheden over planten

Biobrandstoffen: biodiesel en koolzaadolie

"Het gebruik van plantaardige olie als brandstof is heden ten dage wellicht niet van betekenis. Maar dergelijke producten kunnen in de loop van de tijd even belangrijk worden als petroleum en kool-teerproducten vandaag."

   Dit stelde Rudolf Diesel, de uitvinder van de dieselmotor, in 1912, toen er nog geen discussies bestonden over energiecrisis, milieuvervuiling, klimaatverandering en gaten in de ozonlaag. En velen zullen het niet weten, maar Rudolf Diesel liet zijn eerste motor op notenolie lopen.

   Aan het eind van de negentiende eeuw en in het begin van de twintigste eeuw bestond dieselolie nog helemaal niet. (De eerste plannen voor de dieselmotor ontstonden in 1885 en het patent hierop kwam in 1892.

   Het eerste prototype draaide in 1894 en is sindsdien alleen maar verder ontwikkeld. In eerste instantie draaide de dieselmotor op poederkool en dierlijk vet, maar later bleek dat petroleum en dieselolie toch een betere werking hadden.

   En door eeen latere uitvinding van Robert Bosch, de inspuitpomp, is de dieselmotor geworden tot wat het nu is, een prima motor voor de zware vervoermiddelen.)

Biodiesel

   Biodiesel is een plantaardige brandstof die is gemaakt van koolzaadolie (van de koolzaadplant, Brassica napus).

   De koolzaadolie is echter chemisch veranderd. In biodiesel zijn namelijk dikmakende vetten als glycerine uit de olie gehaald en ontbrandingsstoffen toegevoegd om het octaangehalte te verhogen (dan brandt het beter; men zegt: de viscositeit is niet zo temperatuurafhankelijk).

   De ontbrandingseigenschappen zijn vergelijkbaar met die van minerale diesel. Een nadeel is de hogere zuurgraad. Daarnaast kost de productie van biodiesel meer energie dan die van zuiver plantaardige olie, waardoor biodiesel in zijn totaliteit minder vriendelijk voor het milieu is dan zuiver plantaardige olie.

Koolzaadolie

   Koolzaadolie is de koudgeperste olie uit de zaden van koolzaad.

   Een probleem met koolzaadolie is dat het dikker van consistentie is dan diesel. Daardoor loopt, gebruikt in een verbrandingsmotor, de druk op en vloeit de brandstof maar moeizaam vanuit de tank naar de motor.

   En eenmaal in de motor aanbeland, laat de dikke olie zich lastig vernevelen in de cilinders.

   Door de olie te verhitten met energie die uit een warmtewisselaar uit het koelsysteem van de motor wordt gehaald, benadert de stroperigheid van de koolzaadolie de stroperigheid van diesel.

   Wanneer een motor geschikt is gemaakt voor deze brandstof, rijdt hij er prima op.

   Auto’s met dergelijke aangepaste motoren trekken uitstekend op, er zit geen zwavel in de uitlaatgassen, er zitten geen zware metalen in en de uitstoot van roet is gehalveerd.

   Net als lpg in personenauto’s kan de koolzaadolie het beste worden toegepast als de motor al even is warmgedraaid. In de praktijk betekent dit dat men start op gewone diesel en na een paar minuten overschakelt op koolzaadolie.

Situatie in Nederland

   Koolzaadolie heeft nog geen prioriteit in het Nederlandse arsenaal van alternatieve energievormen.

   De aandacht is vooral gericht op de teelt van houtige gewassen als wilgen om ze in installaties te vergassen, samen met snoeihout en dunningshout uit de bossen. Daarna kan er plantenolie van worden gemaakt. Dat is ongeveer twee keer zo efficiënt.

   Er draaien in Nederland maar een paar van deze biomassacentrales, het vergassings- en biodieseldeel verkeren al vele jaren in de laboratoriumfase.

   Niettemin zijn er diverse initiatieven hier te lande ontplooid om de waarde van koolzaadolie te bewijzen.

   En van overheidswege wordt het ook aangemoedigd: het ministerie van Financiën heeft al verklaard dat de plantenolie is vrijgesteld van accijns. En ook Brussel staat achter het idee om koolzaadolie voor gebruik in auto’s te promoten.

   Voor de productie van koolzaadolie zijn geen grote hightech-installaties nodig en een boer die een paar hectaren grond heeft braak liggen, kan zo koolzaad gaan telen en verkopen.

   Of koolzaadolie een hoge vlucht gaat nemen, valt nog te bezien.

   Om een vrachtwagen een jaar te laten rijden, zijn ongeveer 20 hectaren koolzaadakker nodig. Een hectare levert 4500 kilogram koolzaad, waaruit ongeveer 1500 liter olie geperst kan worden. Daar rijdt één vrachtwagen ongeveer 4500-5000 kilometer mee.

   De ontwikkelingen staan echter niet stil.

   Het belang van plantenolie als brandstof wordt steeds meer ingezien. Productiemethoden worden verfijnd, de overheid biedt faciliteiten. En particulieren zijn ook inventief.

   Zo is er iemand die heeft uitgevonden dat je uitstekend kunt rijden op een mengsel bestaande uit 1/3 biodiesel en 2/3 gewone slaolie of zonnebloemolie, waarmee je een stuk goedkoper uit bent.

Steeds meer in de belangstelling

   Biodiesel, koolzaadolie - het zijn prima termen, maar de kenners hebben het tegenwoordig vaker over PPO, dat is Pure Plantaardige Olie.

   Er is zelfs een website die PPO Experience heet, een forum waar men over zijn ervaringen met koolzaadolie als brandstof in dieselmotoren van gedachten wisselt. De zaak is in beweging.

   Voor de belangstellenden volgt hier een overzichtje van veel gehoorde afkortingen in verband met biodiesel en dergelijke (in aangepaste vorm overgenomen van auteur "Pieter" op het forum van PPO Experience):

ADDITIEVEN toevoegingen aan de (plantaardige) olie om de eigenschappen te veranderen.
BIODIESEL door middel van een chemisch proces (veresteren) veranderde olie met andere (nadeliger) eigenschappen, niet verwarren met PPO!
BTL Biomass to Liquids, biogas-massa omgezet naar (vloeibare) diesel.
CHINO DINO oude olie van de Chinees, vermengd met normale diesel.
CO koolmonoxide, giftig gas dat bij onvolledige verbranding vrijkomt.
CO2 kooldioxide, geen giftig gas dat bij elk verbrandingsproces voorkomt.
DI

direct ingespoten dieselmotor.

DINO

diesel-normaal, de gewone diesel die aan de pomp verkrijgbaar is.

GTL

Gas to Liquids, aardgas omgezet naar (vloeibare) diesel, bestanddeel van V-power (Shell).

IDI

indirect ingespoten dieselmotor (wervelkamers).

NOx

stikstofoxiden, zure gassen die bij elk verbrandingsproces in geringe mate vrijkomen (deze veroorzaken "zure regen").

PD pompverstuivertechniek (hoofdzakelijk bij VW, Audi, e.d.).
PPO

pure plantaardige olie in onveranderde vorm, bijvoorbeeld zonnebloemolie, koolzaadolie, sojaolie etc.

SLAOLIE

verzamelnaam voor diverse soorten plantaardige olie, al dan niet versneden.

SVO

straight vegetable oil, dus gewone PPO.

VISCOSITEIT

mate van vloeibaarheid (dikker of dunner) van de olie, soms ook aangeduid als VISCO.

WVO

waste vegetable oil, gebruikte olie van de friettent, visboer etc.

ZBO

zonnebloemolie.

Informatie op het internet

   Verder lezen via onderstaande links:

   Bronnen: voornamelijk internet en een artikel in de Volkskrant (18 september 2002) van René Didde, "OPEK in de polder".

R.van der Hoeden

^Naar het begin van deze pagina

Aardigheden over planten
Overzicht
Hedendaags
  Het samenstellen van je eigen kruidenthee
  Wat is kruidengeneeskunde?
  Lijst van kruiden(middelen) positief beoordeeld door Commissie E
  Commissie E
  Sint-Janskruid en de pil
  De plant van Fred
  Kruiden in de keuken
  Enkele basisoliën
  Oliehoudende planten
  Bomen
    Bomen, een onderwerp apart
    Ginkgo
  Planten, informatie & wetenswaardigheden
    Vroeger
    Een oud-Romeinse boerenpesto
    Contraceptief in de oudheid: Duivelsnaaigaren
    Theriak (Theriacum)
    Wat waren de Kano-planten?
    Nu
    Signatuur van planten
    Signatuur van planten, uitgebreid met astrologie
    Toverplanten
    Over de plant als klok, een bloemenklok en Linnaeus
    Welke bloem of plant hoort bij vandaag?
    Geneeskrachtige planten op postzegels
    Cultuurgewassen, waar komen zij vandaan?
    Hennep is nog geen cannabis, maar wel een wonderplant
    Schrijvers en kruiden
    Klaprozendag of Poppy Day
    Monstransboon
    Paddenstoelen
    Regelmaat in het plantenrijk
    Dipsacus fullonum - Kaardebol
    Riet, typisch Nederlands, toch verrassend
  Bijzondere toepassingen
    Verfplanten
    Heggenleggen
    Papier van planten
    Toepassingen van planten
    Energiehagen rond tuinbouwgebieden
    Biobrandstoffen: biodiesel en koolzaadolie
  Medicinale toepassingen
    EHBO-Kruiden Top Tien
    Bijzondere kruidenthee (Canadian Essence)
    Maretak en kanker
    Medicinaal gebruik van kruiden, kort
    Antiviraal en daardoor ook tegen griep
    Zonnebloemoliekuur
  Kruiden(leer)
    Oude kruidenboeken online, overzicht, Alfabetisch auteurs
    Introductie
    Historische achtergronden
    Vroegste Oudheid
    Griekenland en Rome
    Middeleeuwen
  Bloeitijd van het kruidenboek
    11e eeuw tot 1475: Von Bingen - Anglicus
    1475 - 1539: Von Megenberg - Bock
    1542 - 1555: Fuchs - Lonicerus
    1554: Dodoens / Dodonaeus' Cruijdeboeck
    1571 - 1597: Lobelius - Gerard
    1601 - 1741: Clusius - Rumphius
    Latijn: Agricola - Tournefort
Taal en namen
  Volksnamen van planten: Uittien
    Namen en dingen
    Vergeten woorden
    Verbasteringen en volksetymologieën
    Goden en godinnen
    Spanjaarden en Turken
    Grappige namen
    Beenbreek en heelbeen
    Wonden en zweren
    Namen en legenden
    Mannetjes en wijfjes
    Angelsaksen en Nedersaksen
    Wedewinde en beerbinde
    Raadsels
    Taal en planten
    Nieuws over volksnamen van planten
    Volksnamen van planten (Vlaams)
    Plantennamen in de Nederlandse Dialecten (PLAND)
 
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel