Beginpagina van Plantaardigheden.nl

 

 

Actuele toepassingen van planten
Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

Twee opmerkelijke koffiesoorten, nieuw voor de wetenschap, in de Plantentuin

Twee nieuwe koffiesoorten uit Kameroen worden ‘beschreven’ door Dr. Piet Stoffelen van de Nationale Plantentuin van België. Hij is op wereldvlak dé koffiespecialist bij uitstek, niet van de drank maar van de plant welteverstaan.  Volgens hem hebben deze twee nieuwkomers een economisch potentieel in zich want ze bezitten zeldzame eigenschappen...

Caffeïnevrij en zelfbestuivend
De eerste, de Charrierkoffie (Coffea charrieriana) levert koffiebonen op die van nature geen caffeïne bevatten. Een tweede soort, de Anthonykoffie (Coffea anthonyi) is zelfbestuivend. Beiden plantensoorten vertonen dus kenmerken die interessant zijn voor de koffieteelt.  Bovendien is deze laatste soort waarschijnlijk één van de voorvaderen van de arabicakoffie, zo blijkt uit genetisch onderzoek.  Beide soorten werden ontdekt tijdens een koffie-expeditie in Kameroen en krijgen nu hun officiële naam en wetenschappelijke beschrijving in een publicatie van Dr. Stoffelen.  Hun namen verwijzen respectievelijk naar Dr. André Charrier en Dr. François Anthony, beiden wetenschappers van het ‘Institut de Recherche pour le Développement’ in Montpellier van waaruit de expeditie naar Kameroen ondernomen werd.

Commerciële koffie
Vandaag worden slechts 2 soorten koffie geteeld voor hun bonen. Oorspronkelijk, vanaf het jaar 900, werd alleen de arabicakoffie (Coffea arabica) gebruikt. Naarmate de westerse vraag naar koffie steeg, werd de koffieplant door botanische tuinen meer en meer verspreid. In de verschillende Europese kolonies ontstonden grote koffieplantages. Op het eind van de 19e eeuw importeerde het Brusselse tuinbouwbedrijf ‘L'Horticole Coloniale’ planten van een nieuwe koffiesoort uit Congo. Deze plant, de robustakoffie (Coffea canephora) kan verbouwd worden in het laagland in tegenstelling tot de arabicakoffie en wordt bijgevolg snel op grote schaal geteeld.  

Een grote familie
Er zijn nu 103 verschillende wilde koffiesoorten gekend waarvan er 10% door Belgische plantkundigen ontdekt werden.  Koffie behoort tot de koffiefamilie (Rubiaceae). Deze plantenfamilie telt meer dan 13.000 plantensoorten waaronder wilde planten van bij ons zoals kleefkruid (Galium aparine) en lievevrouwebedstro (Asperula odorata) of bloeiende kamerplanten als Ixora en Gardenia. Het is de vierde grootste plantenfamilie ter wereld. Al meer dan een eeuw doet de Nationale Plantentuin onderzoek naar deze plantenfamilie. Dit werk leverde al verschillende interessante resultaten op.

De schaduwzijde van koffieplantages

Koffiesoorten komen in de natuur voor in de ondergroei van bossen. Oorspronkelijk werden koffieplantages dan ook aangelegd in de schaduw van bomen die hiervoor werden aangeplant. De vallende bladeren van de bomen verrijken de bodem met organisch materiaal en zo ontstaan de perfecte groeiomstandigheden voor de koffieplanten. In deze plantages worden veel minder insecticiden en herbiciden gebruikt en door de aanwezigheid van bomen slagen verschillende plant- en diersoorten erin om te overleven.
Sinds halfweg de twintigste eeuw worden koffieplantages ook in volle zon aangelegd, de opbrengst ligt hier hoger, alhoewel de koffie van mindere kwaliteit zou zijn. In dergelijk volle- zonplantages worden veel meer pesticiden gebruikt, er dient meer bemest te worden en de risico's op bodemerosie zijn groter. Door de afwezigheid van de schaduwbomen kunnen weinig andere dier- en plantensoorten zich handhaven. Volle-zonplantages hebben een grotere negatieve invloed op de biodiversiteit dan klassieke koffieplantages.

Biodiversiteit is van levensbelang

Op wereldschaal wordt 95 % van de voedselbehoefte van de mensheid gedekt door slechts 30 soorten planten. Dit houdt een enorm risico. De sterk veredelde plantenselecties zijn immers vaak gevoelig aan ziektes en plagen. Ook de koffie-industrie kent dergelijke plagen, zo verwoestte de koffieroestschimmel (Hemileia vastatrix) in de 19e eeuw bijna de volledige Aziatische koffie-industrie.
Wilde verwanten van commercieel gekweekte plantensoorten zijn veel beter bestand tegen dergelijke catastrofes en deze eigenschappen kunnen naar de gekweekte planten overgebracht worden. Het is dus van wezenlijk belang dat we zoveel mogelijk wilde plantensoorten in stand houden. Naast de wilde verwanten van de gekende landbouwgewassen hebben naar schatting meer dan 30.000 plantensoorten een potentieel als oogstgewas. Deze schatkamer van de biodiversiteit is echter weinig gekend. Om aan de voedselbehoefte van de steeds groeiende wereldbevolking te voldoen zal het nodig zijn om naar meer en andere landbouwgewassen te zoeken. Binnen het Plantenrijk schuilen nog onaangeboorde hulpbronnen voor de mensheid.  Het mooiste bewijs dat de biodiversiteit nog lang niet al zijn geheimen heeft prijsgegeven, is dat van de 14 gekende wilde koffiesoorten uit Kameroen, er maar liefst 9 pas na 1996 ontdekt zijn.  Verschillende hiervan worden reeds gebruikt in veredelingsprogramma’s.

Nieuws
over actuele toepassingen van planten
Index
Nieuwe regels specerijen, kruiden en kruidenpreparaten
  Warenwetbesluit Specerijen en kruiden Geldend op 14-12-2012
  Warenwetbesluit Kruidenpreparaten Geldend op 04-01-2013
Persberichten en artikelen
  ‘Behoud, bevorder en benut het rijke bodemleven’
  Verse sla: niet van de grond, maar uit de fabriek
  Wetenschappers vinden nieuw wapen in de strijd tegen aardappelziekte phytophthora
  BIOCOMES: nieuwe duurzame gewasbestrijdingsmiddelen voor landbouw en bosbouw
  Kostbare stoffen van het land
  De boer verbouwt nu ook medicijnen
  Wageningen UR organiseert kennismiddag "Algenteelt in de glastuinbouw"
  Verbeterd gebruik van peulvruchten geeft Afrikaans landbouwsysteem een boost
  Hoe het komt, dat kiemplantjes altijd naar het licht groeien
  Besmettelijke Panama disease in banaan verspreidt zich opnieuw verder
  Ook nu nog leveren nieuwe rassen van landbouwgewassen steeds hogere opbrengsten
  Bijzondere smaak van ‘smoky’ tomaten komt door het ontbreken van één enzym
  Schadelijks suzuki-fruitvlieg in Nederland voor het eerst massaal aanwezig
  Praktijktest ‘teelt de grond uit’ met prei gestart
  Schimmel neemt losgelaten stukjes eigen celwand "in de tang" om afweer van plant te omzeilen
  Eerste Zuid-Amerikaanse plant gevonden voor reinigen zink- en cadmiumvervuilde bodems
  Groot mysterie in afweersysteem van planten ontrafeld
  Tomaten met extra vitamine C dankzij LED-belichting
  Wageningen University start campagne om malaria milieuvriendelijk uit te roeien op Rusinga in Kenia
  Nieuwe toets voorkomt onnodige bespuitingen  tegen veroorzaker zwartvruchtrot in peer 
  Akkerrand moet bloemrijker
  Stikstof uit lucht als voeding
  Genetische diversiteit van tomaat in kaart brengen
  Verbetering rassen voor kleine boeren in China

Activiteiten Meise

  Het aanbod aan activiteiten van de Plantentuin voor de komende maanden is vrij uitgebreid en divers
  Externe link Digitale nieuwsbrief Meise Nummer 32, december 2012
  Externe link Tijdschrift Dumortiera
  Externe link Nieuws uit de Plantentuin
  Externe link Niet te missen
  Externe link Plant in de kijker
  Externe link De Tuinwinkel
Eerdere opmerkelijke artikelen
  Over kruidengeneesmiddelen Implementatie EU richtlijn traditionele kruidengeneesmiddelen (pdf)
  Bouw kas voor kweken algen met CO2 uit mestvergisting en WKK Duurzame energie en groene grondstoffen met poster
  Zinkrijke voeding stap dichterbij: Onderzoekers vinden planten-genen voor zinkopname
 

Externe link NVF: Betrouwbare informatie over plantaardige geneesmiddelen - Infofyto.nl

  Externe link Stevia VERORDENING (EU) steviolglycosiden E96
Eerder nieuws
  Duurzame voedselketen vergt integrale aanpak Wetenschappelijke Raad voor Integrale Duurzame Landbouw en Voeding
  Twee opmerkelijke koffiesoorten, nieuw voor de wetenschap, in de Plantentuin
  Pas op voor de reuzenberenklauw, een invasieve plant, niet zonder gevaar!
  Nederlands natuurgebied bron van natuurlijke vijanden van tomatenmineermot
  Mondiale Motivatie of Europese Eigenheid? Vier scenario’s voor ggo’s in de Europese Landbouw pdf
  Wetenschappers brengen 30.000 jaar oude zaden tot leven

Nieuws over bijen

  Index
  Bijenhotel en insectenhotel
 

Dirck Outgaertsz Cluyt 1597 Van de Bijen, hare wonderlicke oorsprong

     
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel