Beginpagina van Plantaardigheden.nl

 

 

Actuele toepassingen van planten
Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

Beschrijvingen van planten

Wilde Cichorei - Cichorium intybus

Overzicht van deze plant

Cichorium intybus - Wilde cichorei

Zie alle foto's van Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Grotere foto in Bioweb Plantengids

Picris, Cichorion, Cichorium, Intubum sylvestre, Ambubeia (Cicorea sylvestris), blauwe wilde Cicoreye (wilde Cicoreye)

(de cichoreikoffie wordt gemaakt van de wortel van de cultuurvorm: Cichorium intybus var. sativum)

  • Vlaams: Cicoreye (Wilde)
  • 1616 Latijn: Cichorium latioris folii [634]
  • 1554/1557: Ambubeia, Cichorée sauvage, Cichorium, Cicorea sylvestris, Cicoreye (wilde), Intubum sylvestre, Wegwarten (wilde)

Overzicht Cichorium intybus op deze site

Alle foto's van Cichorium intybus op internet

Cichorium intybus bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Cichorium intybus in Plantago PlantIndex

 

Lees tekst

Cruijdeboeck 1554

Van Endivie ende Cicoreye

Cruydt-Boeck 1644

Van Endivie ende Cichoreye 

Artsenijgewassen 1796

Wilde suikereij - Cichorium intybus

By the white cart-road,
Dusty and dry,
Look! there is Chicory,
Blue as the sky!
Or, where the footpath
Goes through the corn,
See her bright flowers,
Each one new-born.
Though they fade quickly,
O, have no sorrow!
There will be others
New-born to-morrow!

The Song of the Chicory Fairy

Namen

Familie

   Composietenfamilie - Asteraceae (Compositae)

Wetenschappelijke naam

   ‘Cichorium´, is samengesteld uit de Griekse woorden ‘kioo´, dat ‘weggaan´ betekent en ‘choorion´, dat ‘naast het veld groeiend´ betekent, een vrije vertaling voor “ik ga langs het veld”. ‘Intybus´, betekent ‘melksap´, en is een leenwoord uit het Arabisch.

Andere talen
  • E: Chicory
  • F: Cichoree
  • D: Wegwarte
Volksnamen
  • Bittere Pee
  • Duitse Koffie
  • Kaartjesbloem
  • Kompasplant
  • Lof
  • Paardje
  • Suikerij
  • Verwende Juffer
  • Vriend van de Lever
  • Wegenwaart
  • Wegenwachter
  • Witte Poot

Geschiedenis

   Van oorsprong uit Klein-Azie en Noord-Afrika, wordt al genoemd door Theophrastus, verder was het ook bekend bij de Romeinen, die de plant ook aten als groente, of in salades, en werd als zodanig beschreven door Horatius, Vergillius, Ovidius en Plinius de Oudere, de laatste noemt een wilde soort Cichorei die samen groeit in Egypte met een gekweekte soort. Dioscorides vermeldt dat de Egyptische naam voor Cichorei ‘agon´ is. Galenus noemde de Cichorei al de Vriend van de Lever. in de Middeleeuwen werd Cichorei al rond 800 genoemd in kruidenboeken, het wordt vermeld in de vermaarde kruidenlijst van het klooster van Sankt Gallen te Zwitserland. Ten tijde van Napoleon werd bekend dat je ook koffie kon maken uit de wortel. De Witlof en de Andijvie zijn gecultiveerde vormen van de Cichorei, deze ontstonden in het begin van de 20ste eeuw.

Botanie

   Winterharde vaste plant uit de Composietenfamilie, een pionier, groeit graag op braakliggende grond net als de Kamille en de Klaproos. De beeldschone azuurblauwe bloemen gaan alleen open als de Zon schijnt, als het te warm wordt vallen ze af, ze bloeien maar 1 dag, de bloemen groeien in de oksel van het blad. De lintbloemen zijn vijf keer getand (heeft alleen lintbloemen). De stengel is hol en gerimpeld, hard en houtig en bevat een bitter melksap, de hoogte is 30 tot 150 cm, afhankelijk van de omstandigheden. De stengel maakt veel zijtakken, Cichorei heeft dus veel ruimte nodig. Het blad is gekarteld en aan de onderkant harig, meer naar de top wordt het blad kleiner en spitser. Cichorei heeft een lange breekbare penwortel met een zeer bittere smaak. De plant heeft graag een open zonnige plek.

Gebruik

   De stengel geeft veel weerstand, maar breekt snel, verder is de plant ook kwetsbaar, de bloemen sluiten als de lucht betrekt, ze verdragen ook geen felle zon, geen regen, kou of aanraking, maar de plant heeft ook een sterke kant, het is een pionier, groeit waar verder nog niets te groeien is, heeft een voorkeur voor arme grond. De blauwe bloemen wijzen op een kalmerende werking op het zenuwstelsel. Astrologisch zou het kruid onder Saturnus en Jupiter vallen, maar ook de Zon wordt genoemd.

Typologie

   Past bij een gevoelig mens met een zwak zenuwstelsel, snel uit evenwicht, geeft nieuwe kracht en wekt levenslust op. Werkt via het zenuwstelsel op de lever (denk aan de blauwe bloemen), ook voor een wispelturig, humeurig mens.

Inhoudsstoffen

  • Veel bitterstoffen (intybine)
  • Alkalo´den
  • Terpeen en gom (wortel), goed bij de wondheling
  • Inuline (wortel), tot 55%
  • Vit. B4 en C
  • Min. IJzer, Kalium, Silicium en Calcium

Werking

Spijsvertering

   Grote schoonmaker van de darmen en de lever, bij nerveuze aandoeningen in de spijsvertering via het zenuwstelsel. Bij wormen. Alle klachten die met de lever samenhangen en die zich uiten in de ogen, denk aan het geel worden van de ogen bij leverklachten. Ook bij eczeem veroorzaakt door een verstoorde leverwerking. Verder bij klachten van de milt en de nieren. Zoals alle Amara pura bevorderd Cichorei de eetlust. Goede werking op de pancreas door een hoog inulinegehalte.

Constitutie

   Werking op het bloed, bloedcirculatie en wondheling. Bloedreiniger, goed bij een voorjaarskuur.

Overige

   Zou ook bij melancholie helpen (leverklachten) en aambeien. Men kan het jonge blad als groente eten, gestoofd of rauw, dan wel gebruiken voor de bloei. De gedroogde wortel kan ook als koffie worden gedronken. Verder bevat het blad een blauwe kleurstof.

Gebruik

   Het gekneusde blad kan men op wonden leggen. De bladeren plukken voor de thee (voor de bloei), of de thee van de gedroogde wortel, deze 20 minuten zachtjes laten koken. Het sap van het blad als voorjaarsreiniger (1 tl per dag). De tinctuur wordt gemaakt van de wortel, kan zowel in het voor - als in het najaar worden geoogst (hoog inulinegehalte).

Recepten

Aftreksel bij blaasontsteking
  • 30 gr Cichoreiwortel
  • 25 gr Kweekgraswortel
  • 20 gr Gerst en
  • 15 gr Glaskruid
  • een half uur laten koken in een liter water
  • De vleistof zeven
  • Voor de behandeling van een hardnekkige blaasontsteking drie maal daags een kopje.
Bloedreinigend aftreksel
  • 20 gr vers Cichoreiblad
  • 20 gr vers Duivekervelblad
  • 20 gr vers Waterkersblad en
  • gr vers Slablad
  • in een liter water laten koken tot de vloeistof met een kwart is verminderd
  • De drank zeven en ┤s morgens op de nuchtere maag gebruiken
  • Deze hoeveelheid is voldoende voor twee dagen, goed in het voorjaar.
Aftreksel bij een gebrek aan eetlust
  • 15 gr verse, schoongemaakte Cichoreiwortel
  • laten koken in een liter water
  • De vloeistof filtreren en
  • in twee gedeelten over de dag verdeeld drinken, bij voorkeur een half uur voor de maaltijden.
Aftreksel bij geelzucht
  • 30 gr Cichoreiwortel en
  • 60 gr Peterseliewortel
  • gedurende twee minuten laten koken in een liter water
  • filtreren
  • drie maal daags een kopje.
Bloesemremedie
Chicory
  • Positieve, transformerende kwaliteit: geven zonder iets terug te verwachten; onpersoonlijke liefde; zorgen en verzorgen met grote liefde en toewijding, kunnen delen, de universele bron van Liefde binnenin jezelf kennen.
  • Onevenwichtigheid: voor degenen die behoefte hebben aan een overdadige hoeveelheid aandacht; bezitterig; stemmingen met woede-uitbarstingen bij kinderen, voor de overdreven drukke of aanhankelijke natuur; medelijden met zichzelf.

Magie

  • Geslacht: Mannelijk
  • Planeet: Zon
  • Element: Lucht
  • Krachten: Verwijderen van Obstakels, Onzichtbaarheid, Gunsten

Gebruik

   Cichorei wordt gebruikt om alle obstakel te verwijderen die zich in een leven kunnen voordoen, men kan het bij zich dragen voor dit doel. Op een bepaald moment dacht men dat het de dragen ook onzichtbaar kon maken en dat het gesloten deuren kon openen als men het tegen het slot hield. Voor dit doel moet men de Cichorei wel verzamelen met een gouden mes, in volmaakte stilte tijdens de noen of middernacht op Midzomer. Als je, je lichaam zalft met Cichoreisap, kun je gunsten verkrijgen van belangrijke personen.

Bronnen

G.van Elteren

Meer

   Wilt u meer weten over dit kruid en vele andere kruiden? Bezoek dan de website van G.van Elteren, http://www.herbasanitas.nl. G.van Elteren is herboriste en geeft o.a. een Opleiding Kruidengeneeskunde en leuke en interessante workshops en cursussen!

^Naar het begin van deze pagina

Toepassingen van planten
Kruidenlijstjes
  Beschrijvingen van planten
    A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | MN | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | Z
  Foto's prof. Paul Busselen
    A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Nederlandse, Latijnse en Engelse plantennamen zoeken
Nieuwe planten-soorten en -namen in Nederland
 
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel