Beginpagina van Plantaardigheden.nl

 

 

Actuele toepassingen van planten
Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

Diverse artikelen

Soms even wachten, en dan... Selecteer een aantal regels en klik op Lees voor, of laat de hele pagina voorlezen.

Dirck Outgaertsz Cluyt 1597

Van de Bijen, hare wonderlicke oorsprong

Herdruk

Voorwoord

      V.G.ende Ee.dienstwillige,                                             Theodorus Clutius.

      V.G.ende Ee.dienstwillige,                                             Theodorus Clutius.

            TOTTEN GOETGUNSTIGE LESER.
Gelijc God Almachtich (seer beminde leser)
niet tevergeefs alle dingen geschapen en ge-
maect heeft so heeft hij ooc dees cleyne dieren
(namelic dees Bijen) tot 'smenschen voordeel ende
noottruft geschapen met meerder gaven dan eenige
andere cleyne gewormten ofte gedierten:Twelck
mijn door bede van sekere vrienden beweecht heeft
gehadt yet daer van in 't licht te brengen/ van 'tgene
dat noyt van d'oude ofte nieuwe beschreven ofte
bekent is geweest:belangende int bysonder van hun
Natuer/ Eygenschap ende regeringe/ waerin ghy
sult bevinden/ eenige gedencwaerdige saecken die
naulicx zijn om te gelooven ende nochtans metter
daet warachtich bevonden werden. Ten sal nie-
mant vreemt geven dat ick altemet spreke van des
Conings Garnisoen/ Crijchsvolk/ Trauwanten
ende diergelijcke meer andere woorden/ welc men ge-
bruyct van grote Heeren ende Potentaten deser wer-
relt: maer wert daerom also geseyt overmits dat
dees cleyne creaturen by sich hebben/ Wetten/ Po-
litien/ regieringe/ ende onderdaenheyt/ eerbiedinge
tegen hare Overicheyden/ die met haer verstandt
seer na de menschlijcke Wetten/ Politien/ ende regie-
ringen gelijc zijn/ soo dat naulicx yet vande Bijen
gesproken mach werden (so veel haervoorschreven
Wetten/ ende Politien aengaet int generael) of sy
hebben yet daer mede datmen 't mach metten men-
schen vergelijcken/ 't sy in de verkiesinge van haren
Coninc/ onderdaenheit ende eerbiedinge tegen hem-
rechtvaerdicheit/ liefde/ getrouwicheit/ behulp on-
der den anderen ende meer ontallicke deuchdelijcke
wercken diemen in haer claerlic bevint/'twelc gro-                                                                   A3   

Deze herdruk is om zes redenen bijzonder. Ten eerste omdat het, ruim vierhonderd jaar na de verschijning van het origineel, ten minste de vijftiende herdruk is. Ten tweede omdat deze herdruk werd gepresenteerd tijdens het ter ere van de auteur georganiseerde Cluytweekend in de Hortus botanicus te Leiden. Ten derde omdat die auteur lezers nog altijd verrast met zijn grote kennis van het bijenleven. De werkgroep Herdruk Van de Byen 2012 en de redactie (bestaande uit vrijwilligers van de Familiestichting ‘Cluyt’ en medewerkers en vrijwilligers van de Hortus botanicus Leiden) zorgden middels een tijdrovende tekstcontrole dat de oorspronkelijke tekst in een modern jasje werd gegoten. Zonder die ‘vertaling’ was deze herdruk niet meer dan een bladerboekje geworden. De leesbaarheid is de vierde bijzonderheid. Als vijfde geldt dat deze herdruk verscheen naar aanleiding van de vraag ernaar door imkers en andere bijenliefhebbers in Nederland en Vlaanderen. En ten slotte vindt het bestuur van de familiestichting het bijzonder dat zij voor deze heruitgave ten tweede male de rol van uitgever op zich neemt.

Dirck Outgaertsz Cluyt is één van de vele voorouders/naamgenoten in ons archief. Het is opvallend hoeveel er 420 jaar later, dankzij onderzoek van zowel stichtingsvrijwilligers als anderen, over zijn leven en werk bekend is. Twee personen hadden een belangrijke rol in het verzamelen van die kennis: prof. dr. H.A. Bosman-Jelgersma uit Oegstgeest en de heer Benjamin J. Kluit uit Leiden. Beiden zijn helaas niet meer onder ons. De laatstgenoemde begon al voor 1940 met genealogisch onderzoek en richtte in 1989 onze familiestichting op. Mevrouw Bosman-Jelgersma promoveerde in 1974 aan de Leidse Universiteit naar aanleiding van haar onderzoek naar Nederlandse pharmacie  in de zes- en zeventiende eeuw. In haar publicaties nam apotheker Cluyt regelmatig een prominente plaats in.

Cluyt’s werk als hortulanus en imker kreeg mede dankzij het onderzoek van beiden met tussenpozen bredere belangstelling. Het boek ‘The Clutius Botanical Watercolours’ (1998) van Claudia Swan is daar een voorbeeld van. De aanleg van een kopie van de eerste ‘cruydtuyn’ bij de entree van de Hortus botanicus Leiden in 2009 is een ander voorbeeld. Recentelijk (augustus 2012) studeerde Bart de Coo, docent Nederlands, in Nijmegen af op een scriptie over het tweede deel van Cluyt’s bijenboek en amper een maand later organiseerde de Hortus botanicus te Leiden het al  vermelde Cluytweekend. Het zou Cluyt’s werk recht doen als ook de komende jaren de interesse voor zijn werk en boek blijft bestaan. De familiestichting ziet stimulering van de interesse daarvoor als belangrijkste doel voor deze nieuwe herdruk.

Zoals altijd was ook deze herdruk onmogelijk geweest zonder de ondersteuning door velen in allerlei vorm. Een speciaal woord van dank verdienen de medewerkers en vrijwilligers van de Hortus botanicus, die méér deden dan van hen verwacht mocht worden. Vooral de verwerking van de hertaling inclusief opmaakcodes was een monnikenklus. De prefect, Paul Keßler, danken wij voor het initiatief en de bereidheid tot ondersteuning. Een toezegging die meer dan waargemaakt werd. Gerda van Uffelen toonde zich een prima coördinator. Hanneke Jelles, ook werkzaam bij de Hortus botanicus, kwam altijd weer met nuttige adviezen. Maaike Hendriksen en Germaine Cornet toonden bij de correctierondes engelengeduld en grote toewijding. Ook vele anderen droegen een of meerdere stenen bij aan de realisatie. Het zijn er te veel om te noemen, maar we zijn hen allen dankbaar voor hun hulp en adviezen. Wij zijn trots op ons aller samenwerking en op het resultaat. Cluyt’s werk leeft opnieuw voort, in de beleving van alle betrokkenen en in handen van u als lezer.

Corrie Kersting 

Fred Kluit
Berkel en Rodenrijs / Leiden, september 2012

We zijn geen professioneel ingericht bedrijf, dus loopt het net iets anders als u misschien bent gewend:

Het boekje kost 25 euro inclusief portokosten.

Belangstellenden kunnen zich melden via het mailadres: activiteiten@cluyt.nl

Er wordt dan een factuur verzonden. Na betaling krijgt u het boekje per ommegaande toegestuurd.

Diverse artikelen
Begin
Over planten
 

Geelwortel

  De Meloen (Pompoen) – Cucurbita pepo L.
 

Kneuzingen, zwellingen en sportblessures

  Boom opzetten over Naaldhout
  Jacobskruiskruid, vragen, vragen en nog meer vragen
  Alternatieve landbouwgewassen
  Fluite(n)kruid
  Flierefluiten met een vlierfluit
  Silphium, het verdwenen kruid
  Winterlinde (Tilia cordata Mill)
  Mangosteen (Garcinia mangostana Linn)
  Medicijn en drogerij in den Bijbel - met registers met plantenlijst
  De planten voor de Karel de Grote-tuinen (Capitulare de villis)
  Sint-Antoniusraapje (Ranunculus bulbosus - Knolboterbloem)
Diverse onderwerpen
  Tips van Tenna: huismiddeltjes - EHBO uit uw keuken
  Over Europan Scientific Cooperation On Phytotherapy (ESCOP)
  Planten en kanker
  Plantaardigheden en kanker
  2000 jaar oude pillen met kruiden ontdekt in scheepswrak
  Prof. dr. Frits Muskiet: ‘Onze voeding moet gebaseerd zijn op eetpatroon oermens’
  Bestanddelen van thee
  Bloementuin
  Vakantie
  Generatietuin
  Voorjaarsbloemen 2011
  Nog wat voorjaarsbloemen

Over bijen

Over de wilde cichorei (Cychorium intybus)
  1. Namen, plantlore en ander merkwaardigs
  2. Botanie en (een beetje) ecologie
  3. Fenomenologie
  4. Veelzijdig groentegewas en koffieleverancier
  5. Arietta cichoriata - andante semplice e cantabile
  6. Therapeutische toepassingen - van de oudheid tot Rudolf Steiner
  7. Therapeutische toepassingen -
Edward Bach en de bloesemremedie Cichorei (Chicory)
  Praeambulum
  BIJLAGE 1
  BIJLAGE 2
  BIJLAGE 3
Beluister de
Uitzendingen/Podcasts
P.Munnik over kruiden
   
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel