Beginpagina van Plantaardigheden.nl

 

 

Actuele toepassingen van planten
Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

Boekenrubriek met recensies van boeken over toepassingen van planten

Soms even wachten, en dan... Selecteer een aantal regels en klik op Lees voor, of laat de hele pagina voorlezen.

Botanisch handboek medicinale planten

Geneeskrachtige planten & huismiddeltjes van A tot Z

KNNV in samenwerking met Royal Botanic Gardens, Kew 2018

  • Auteur: Monique Simmonds, Melanie-Jayne Howes, Jason Irving; vertaald door Frank van der Knoop
  • ISBN: 9789050116633
  • Pagina's: 224
  • Formaat: 21,5 x 16 cm
  • Prijs: € 24,95
  • Meer informatie bij de uitgever

   Interessant voor botanici, tuin- en plantenliefhebbers. Dit prachtig geïllustreerde boek beschrijft een keur aan medicinale planten die je aantreft in de natuur en in botanische tuinen, maar ook zelf zou kunnen kweken. Het bevat eenvoudige recepten voor zelfgemaakte thee, olie, tinctuur en crèmes en laat zien hoe je die planten kunt kweken, oogsten en verwerken.

   Aansluitend bij een 5000 jaar oude traditie beschrijven de Britse auteurs, experts van de Kew Royal Botanic Gardens, actuele kennis rondom dit boeiende onderwerp. Het gaat veelal om algemene soorten met onvermoede eigenschappen, zoals de wilg (die aspirine produceert) en de kleine maagdenpalm (die chemotherapie bij bepaalde typen kanker ondersteunt).

  • 277 geneeskrachtige planten en 24 recepten
  • Met fraaie illustraties van de planten en foto’s bij de recepten
  • Voor botanici, tuin- en plantenliefhebbers

Inhoud

Inleiding

Planten van A t/m Z

Recepten

De wereld van de medicinale planten

Verklarende woordenlijst

Register

Gebruikte delen, Traditionele toepassingen, Medische ontdekkingen

Acanthus mollis Akant 12
Achillea millefolium Duizendblad 12
Acorus calamus Kalmoes

14

Actea racemosa Zilverkaars 15
Aesculus hippocastanum Paardenkastanje, Witte 15

Agrimonia eupatoria

Agrimonie, Gewone 16
Ajuga reptans Zenegroen, Kruipend 17
Albizia julibrissin Slaapboom, Perzische 17
Alchemilla Xanthochlora Vrouwenmantel, Geelgroene 18
Alisma plantago-aquatica Waterweegbree, Grote 19
Alliaria petiolata Look-zonder-look 19
Allium sativum Knoflook 20
Aloë - Aloë 22
Aloysia citrodora Citroenverbena 23
Althaea officinalis Heemst, Echte 24
Ammi Visnaga Akkerscherm, Fijn 26
Anagallis arvensis Guichelheil, Rood 26
Anemona nemorosa

Bosanemoon

27
Anethum graveolens Dille 27
Angelica archangelica Engelwortel, Grote 28
Apium graveolens Selderij, Wilde 29
Arachis hypogaea Pinda 29
Arctium lappa Klit, Grote 30
Arctostaphylos uva-ursa Berendruif 31
Armoracia rusticana Mierikswortel 31
Arnica montana Valkruid 32
Arnica montana Wolverlei 32
Artemisia annua Zomeralsem 33
Asparagus officinalis Asperge 34
Astragalus mongholicus Hokjespeul, Mongoolse 34
Bacopa monnieri Alzheimerplantje 35
Ballota nigra Ballote, Stinkende 35
Bambucus nigra Vlier, Gewone 170
Bambusa vulgaris Bamboe 36
Bellis perennis Madeliefje 36
Berberis vulgaris Zuurbes 37
Betula pendula Berk, Ruwe 38
Betula pubescens Berk, Zachte 38
Borago officinalis Komkommerkruid 39
Borago officinalis Bernagie 39
Brassica oleracea Kool 40
Bryonia alba Heggerank, Witte 40
Buddleja officinalis Vlinderstruik 41
Calendula officinalis Goudsbloem 42
Camellia sinensis Theeplant 44
Cannabis sativa Cannabis 45
Cannabis sativa Hennep 45
Capsicum annuum Chili 46
Carex arenaria Zandzegge 46
Carlina acaulis Zilverdistel 47
Carthamus tinctorius Saffloer 47
Carum carvi Karwij 48
Castanea sativa Kastanje, Tamme 48
Centaurea benedicta Distel, Gezegende 49
Centaurium erythraea Duizendguldenkruid, Echt 49
Centella asiatica Gom kola 50
Centella asiatica Waternavel, Aziatische 50
Chaenomeles sinensis Kweepeer, Chinese 51
Chamaelirium luteum Helonias 51
Chamaelirium luteum Eenhoornwortel, Valse 51
Chamaemelum nobile Kamille, Roomse 52
Chelidonium majus Gouwe, Stinkende 54
Chenopodium album Melganzenvoet 54
Chimaphila umbellata Pipsissewa 55
Chrysanthemum indicum Chrysant 55
Cichorium intybus Cichorei, Wilde 56
Cinnamomum camphora Kamferboom 58
Cirsium heterophyllum Vederdistel, Sombere 58
Citrullus colocynthis Kolokwint 59
Citrullus colocynthis Bitterappel 59
Clematis armandii Bosrank 59
Coix lacryma-jobi Jobstranen 60
Commiphora myrrha Mirreboom 60
Convallaria majalis Lelietje-van-dalen 61
Copernicia prunifera Carnaubapalm 62
Coriandrum sativum Koriander 62
Coriandrum sativum Ketoembar 62
Crataegus monogyma Meidoorn, Eenstijlige 64
Crithmum maritimum Zeevenkel 66
Crocus sativus Saffraankrokus 66
Cucumis sativus Komkommer 69
Cucurbita pepo Pompoen 67
Cuminum cyminum Komijn 67
Curcuma longa Kurkuma 68
Curcuma longa Geelwortel 68
Cyamopsis tetragonoloba Guarplant 69
Cydonia oblonga Kweepeer 70
Cymbopogon citratus Citroengras 70
Cynara cardunculus Kardoen 71
Daphne genkwa Peperboompje 71
Daucus carota Peen, Wilde 72
Descurainia sophia Sofiekruid 72
Dipsacus inermis Kaardebol 73
Drimia indica Drimia 73
Drynaria roosii Gu Sui Bu 74
Dryopteris filix-mas Mannetjesvaren 74
Echinacea purpurea Zonnehoed, Rode 75
Elettaria cardamomum Kardemom 76
Elymus repens Kweek 76
Ephedra distachya Zeedruif 77
Epilobium angustifolium Wilgenroosje 77
Equisetum arvense Heermoes 78
Eupatorium cannabinum Koninginnekruid 79
Eupatorium cannabinum Leverkruid 79
Fagopyrum esculentum Boekweit 79
Ferula assa-foetida Duivelsdrek 80
Ficus carica Vijgenboom 80
Filipendula ulmaria Moerasspirea 82
Foeniculum vulgare Venkel 84
Forsythia suspensa Chinees klokje, Hangend 86
Fragaria vesca Bosaardbei 86
Frangula alnus Sporkehout 87
Fumaria officinalis Duivenkervel, Gewone 87
Galium aparine Kleefkruid 88
Gardenia jasminoides Jasmijn, Kaapse 89
Genista tinctoria Verfbrem 89
Gentiana lutea Gentiaan, Gele 90
Ginkgo biloba Notenboom, Japanse 91
Glechoma hederacea Hondsdraf 92
Glycine max Sojaplant 92
Glycyrrhiza glabra Zoethoutstruik 94
Gossypium hirsutum Katoen, Behaarde 96
Grindelia hirsutula Gomplant 96
Hamamelis virginiana Toverhazelaar, Amerikaanse 98
Harpagophytum procumbens Duivelsklauw 100
Hedeoma pulegioides Polei, Amerikaanse 100
Hedera helix Klimop 101
Helianthus annuus Zonnebloem 101
Helleborus niger Kerstroos 102
Hepatica nobilis Leverbloempje 102
Hibiscus sabdariffa Roselle 103
Humulus lupulus Hop 104
Hydrangea arborescens Hortensia 105
Hydrastis canadensis Geelwortel, Canadese 105
Hypericum perforatum Sint-janskruid 106
Hyssopus officinalis Hysop 108
Illicium verum Steranijs 108
Iris x germanica Lis, Duitse 109
Iris x germanica Lis, Blauwe 109
Iris x germanica Baardiris 109
Isatis tinctoria Wede 109
Juniperus communis Jeneverbes 110
Krameria lappacea Ratanhia 111
Lamium album Dovenetel, Witte 111
Lavandula angustifolia Lavendel, Echte 112
Leonurus cardiaca Hartgespan 114
Lepidium latifolium Peperkers 114
Levisticum officinale Lavas 115
Ligusticum scoticum Zeelavas 116
Ligustrum lucidum Liguster, Chinese 116
Linum usitatissimum Lijnzaad 117
Linum usitatissimum Vlas 117
Lithospermum officinale Parelzaad, Glad 118
Lythrum salicaria Kattenstaart, Grote 118
Magnolia officinalis Kransmagnolia, Chinese 119
Magnolia officinalis Beverboom 119
Mahonia fortunei Mahoniestruik 120
Malus pumila Appel, Wilde 120
Malva neglecta Kaasjeskruid, Klein 121
Marrubium vulgare Malrove 121
Matricaria chamomilla Kamille, Echte 122
Medicago sativa Luzerne 123
Melissa officinalis Citroenmelisse 124
Mellotus officinalis Honingklaver, Citroengele 123
Mentha spicata Aarmunt 127
Mentha spicata Munt, Groene 127
Mentha x piperita Pepermunt 126
Menyanthes trifoliata Waterdrieblad 127
Mitchella repens Patrijsbes 128
Momordica charantia Sopropo 128
Momordica charantia Balsempeer 128
Morus alba Moerbei, Witte 129
Mucuna pruriens Fluweelboom 129
Myrica gale Gagel, Wilde 130
Myristica fragrans Muskaatboom 130
Myroxylon balsamum Perubalsemboom 131
Nastrurtium officinale Waterkers, Witte 131
Nepeta cataria Katttenkuid, Wild 132
Ocimum basilicum Basilicum 132
Ocimum tenuiflorum Basilicum, Heilige 133
Oenothera biennis Teunisbloem, Middelste 134
Olea europaea Olijfboom 135
Ononis spinosa Kattendoorn 135
Ophiopogon japonicus Slangengras 136
Ophiopogon japonicus Slangenbaard, Japanse 136
Opuntia ficus-indica Vijgcactus 136
Origanum vulgare Oregano 137
Origanum vulgare Marjolijn, Wilde 137
Orthosiphon aristatus Koemis koetjing 138
Orthosiphon aristatus Kattensnor 138
Oxalis acetosella Klaverzuring, Witte 138
Paeonia lactiflora Pioen, Chinese 139
Parnassia palustris Parnassia 139
Passiflora incarnata Passiebloem, Wilde 140
Pelargonium reniforme Geranium, Nierbladige 142
Perilla frutescens Shiso 142
Perilla frutescens Biefstukplant 142
Persicaria bistorta Adderwortel 143
Petroselinum crispum Peterselie 143
Peumus boldus Boldo 144
Phaseolus vulgaris Boon, Gewone 144
Phlebodium aureum Zinkvaren 145
Phlebodium aureum Blauwvaren 145
Phyllanthus amblica Amla 145
Phyllanthus amblica Kruisbes, Indiase 145
Pimpinella anisum Anijs 146
Pinus sylvestris Den, Grove 146
Piper nigrum Peper 147
Pistacia lentiscus Mastiekboom 147
Plantago lanceolata Weegbree, Smalle 148
Plectranthus barbatus Coleus forskohlii 150
Plectranthus barbatus Netel, Bonte 150
Polygala senega Senegawortel 151
Polygonatum multiflorum Salomonszegel, Gewone 151
Polygonum aviculare Varkensgras, Gewoon 152
Portulaca oleracea Postelein 152
Potentilla erecta Tormentil 153
Primula veris Sleutelbloem, Gulden 154
Prunella vulgaris Brunel, Gewone 155
Prunella vulgaris Bijenkorfje 155
Prunus africana Pygeum 155
Prunus africana Stinkhout, Rood 155
Prunus spinosa Sleedoorn 156
Psidium guajava Guave 156
Pueraria montana var. lobata Kudzu 157
Pulmonaria officinalis Longkruid, Gevlekt 158
Pulsatilla vulgaris Wildemanskruid 158
Quercus robur Zomereik 159
Rhamnus cathartica Wegedoorn 159
Rheum officinale Rabarber, Chinese 160
Ribes uva-crispa Kruisbes 160
Rosa canina Hondsroos 162
Rosmarinus officinalis Rozemarijn 164
Rubus idaeus Framboos 166
Rumex crispus Krulzuring 166
Ruscus aculeatus Muizendoorn 167
Salix alba Schietwilg 168
Salvia officinalis Salie Echte 169
Sanguinaria canadensis Bloedwortel, Canadese 172
Sanguisorba officinalis Pimpernel, Grote 172
Sanicula europaea Heelkruid 173
Santolina chamaecyparissus Cipressenkruid 173
Santolina chamaecyparissus Heiligenbloem 173
Satureja hortensis Bonenkruid 174
Schisandra chinensis Wu wei zi 174
Schisandra chinensis Vijfsmakenvrucht 174
Scrophularia nodosa Helmkruid, Knopig 175
Scutellaria baicalensis Baikalglidkruid 175
Semecarpus anacardium Bhallaatak 176
Semecarpus anacardium Bhilawa 176
Sempervivum tectorum Donderblad 176
Sempervivum tectorum Huislook, Gewone 176
Senna alexandrina Senna 177
Serenoa repens Zegepalm 177
Serenoa repens Zaagpalm 177
Seriphidium crinum Alsem, Chinese 178
Sesamum indicum Sesam 178
Silybum marianum Mariadistel 179
Sinapis alba Mosterd, Witte 180
Sinomenium acutum Sinomenium 180
Sinomenium acutum Wingerd, Oriëntaalse 180
Sisymbrium officinale Raket, Gewone 181
Smilax ornata Sarsaparilla 181
Smyrnium olusatrum Zwartmoeskervel 182
Solanum americanum Nachtschade, Amerikaanse zwarte 182

Solidago virgaurea

Guldenroede, Echte 183
Stachys officinalis Betonie 183
Stachys officinalis Koortskruid 183
Stellaria media Vogelmuur 184
Stephania tetrandra Han-fang-ji 186
Sterculia urens Karaya 186
Styphnolobium japonicum Honingboom 187
Styrax benzoin Benzoëboom 187
Symphytum officinale Smeerwortel, Gewone 188
Syringa vulgaris Sering 190
Syzygium aromaticum Kruidnagelboom 190
Tagetes erecta Afrikaantje, Groot 191
Tamus communis Spekwortel 191
Tanacetum parthenum Moederkruid 192
Taraxacum officinale Paardenbloem 193
Terminalia chebula Haritaki 194
Teucium chamaedrys Gamander, Echte 194
Thymus vulgaris Tijm, Echte 195
Tilia x europaea Linde, Hollandse 196
Toxicodendron quercifolium Gifsumak, Eikbladige 196
Tragopogon porrifolius Morgenster, Paarse 197
Trifolium pratense Klaver, Rode 197
Trigonella foenum-grecum Fenegriek 198
Trillium erectum Drieblad, Recht 198
Triticum aestivum Tarwe, Gewone 199
Turnera diffusa Damiana 199
Tussilago farfara Hoefblad, Klein 200
Typha latifolia Lisdodde, Grote 200
Urtica dioica Brandnetel, Grote 202
Vaccinium myrtillus Bosbes, Blauwe 204
Valeriana officinalis Valeriaan, Echte 206
Verbascum densiflorum Stalkaars 208
Verbascum thapsus Koningskaars 208
Verbena officinalis IJzerhard 209
Veronica officinalis Mannetjesereprijs 210
Viburnum prunifolium Hangdoorn, Zwarte 210
Viola odorata Viooltje, Maarts 212
Vitex agnus-castus Monnikspeper 214
Vitex agnus-castus Kuisheidsboom 214
Vitis vinifera Wijnstok 214
Withania somnifera Ashwaganda 215
Xanthium strumarium Stekelnoot, Late 216
Zea mays Mais 216
Zingiber officinale Gemberplant 217

“In de beperking kent zich de meester.”

   Een nieuw mooi vormgegeven boek van de KNNV, dat ben ik onderhand wel gewoon van die uitgeverij. Het Botanisch Handboek Medicinale Planten is daarop geen uitzondering. Gebonden in een “ hardcover” handig wanneer je het wat vaak wil raadplegen en stevig mooi papier. Om geen lijvig werk ervan te maken hebben de specialisten van de Kew Gardens zich uitgesloofd om zich wat de teksten aangaat tot het minimale te beperken. Dat zal de meesten onder u zeker bevallen, correcte teksten qua inhoud en informatie met heldere herkenbare illustraties. Met aandacht voor het zelf maken van diverse preparaten uit de besproken planten. Mij kwamen de overeenkomsten met een van mijn eerste kruidenboeken van Ingrid Gabriëls voor de geest, ook beperkt aan hoeveelheid informatie, uiterst correct maar in pocketuitvoering maar dan met zwart wit plaatjes en wat bladzijden in kleur.

   Ik heb als studentje tuin en landschap architectuur stillekens de ambitie gehad om eens bij de KEW stage te mogen lopen, daar is alleen nooit van gekomen, vandaar mijn extra nieuwsgierigheid naar deze uitgave

   Ideaal voor de beginnende liefhebber, ik heb nog wat tekentjes, cirkeltjes en aandachtstreepjes gezet, ik zag eigenschappen bij de venkel geplaatst die eigenlijk meer bij de fenegriek horen maar aldaar niet vermeld worden. Dan gaat het over het effect op de omvang van de boezem.

   Daar had een forum van/voor Marokkaanse meiden enorm plezier over gemaakt en een uitbundige discussie gevoerd waarbij de “onderbedeling” op dat gebied van de Hollandse meiden vooral aan bod kwam, na een uiteenzetting op een voormalig forum van mij, over het hoe en waarom van die bijeffecten van de fenegriek die voor de op dat terrein onderbedeelden, hoop kan geven.

   Als kruidengek loop ik het risico voor oude brompot te worden versleten als ik kritiek op andermans werk lever omdat mijn lat nu eenmaal hoger ligt bij mijn informatie honger, zelfs zo, dat Verhelst in zijn lijvige werk mij niet helemaal aan mijn trekken laat komen. Dat mag ik niet op dit boek projecteren, het is daarvoor te goed en zeker aardig waar het de beschrijving van de bereiding van verschillende preparaten betreft. Het demonstreert duidelijk de overschatte moeite die mensen denken nodig te hebben voor het maken van tincturen en crèmes en zo meer. Tijd is over het algemeen de grootste behoefte van de zelfbereider in de voorbereiding bij het maken van de verschillende zaken. Ik heb wel eens en meer dan eens, met groot bravoure gezegd, dat het maken van een crème moet lukken tenzij je in staat bent om theewater met regelmaat te laten aanbranden.

   Sommige planten worden toch een beetje onderbelicht, zo zou ik meer aandacht besteden aan de smeerwortel die uitstekende kwaliteiten bezit die niet aan bod kwamen, zoals de werking op neuropathie een aandoening zich meestal uitend in hand- en voetbranden, die vaak wordt veroorzaakt door chemokuren. Omdat kankerpatiënten al veel te verduren hebben moet je bijkomende problemen zoveel als mogelijk wegnemen, omdat de smeerwortel dan uitwendig wordt toegepast wegen de problemen die erkend zijn, niet op tegen de leedvermindering. Zo ook is de Salomons zegel onderbelicht de ontstekingsremmende werking en de regeneratie van afkalvend kraakbeen komt totaal niet aan de orde, ook het feit dat het werkt, volgens de vaak genoemde Chinese Medicijnkunst, tegen het chronisch vermoeidheid syndroom.

   Leuk om op te merken was dat op bladzijde 138 daar staan twee planten de kattensnor waarvan volgens het verhaal deze wordt gebruikt tegen hoge bloeddruk en diabetes. De andere is de Oxalis acetosella oftewel de witte klaverzuring waarvan een overdosering vanwege het oxaalzuurgehalte nierstenen kan veroorzaken. Laten deze twee een prettige relatie hebben de eerste de kattensnor die bij ons beter bekend staat als koemis koetsjing er om bekend staat dat het een vooraanstaand middel is tegen nierstenen en de scherpe kantjes van niergruis in een kwestie van dagen afslijpt waardoor het weer draaglijk plassen wordt voor de lijders aan deze delicate kwaal.
 Zo heb ik natuurlijk nog wel meer dingen te noemen, maar als gezegd “ In de eenvoud kent zich de meester”.

   Mijn eindconclusie mag zijn dat dit boek heel goed gaat werken om mensen de alternatieven te leren kennen en waarderen.

   Ik wil nog wel mijn waardering voor de vertaling uitspreken, goed en helder is die geworden en ik kon geen fouten ontdekken en de tekst komt helder over. Op zich reden genoeg om liefhebberig te worden en het aan te schaffen.

Breda 20 september 2018

†Paul Munnik.

“Overigens ben ik van mening, dat de vermelde meiden niet zo snobistisch mogen wezen, een sinaasappelhandel maakte terecht een reclame met de kreet ‘ kleintjes zijn het lekkerst’ ”.

^Naar het begin van deze pagina

Recensies van boeken over toepassingen van planten
 
Hobby
Omgeving
Plant

Toepassing

 
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel